“Kinh tế Việt Nam đang bước vào quỹ đạo phát triển mới”

2018-03-20 10:10:05

Ghi nhận từ hội thảo “Cơ hội đột phá tăng trưởng kinh doanh” do Thời báo Kinh tế Việt Nam và VCCI tổ chức...


Cơ hội đột phá tăng trưởng kinh doanh, đó chính là chủ đề của Hội thảo Kinh tế Việt Nam thường niên lần thứ 10 - năm 2018. Hội thảo diễn ra ngày 20/3 tại Tp.HCM do Thời báo Kinh tế Việt Nam chủ trì với sự phối hợp tổ chức của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Vũ Đình Hòe, Phó tổng biên tập thường trực Thời báo Kinh tế Việt Nam, cho biết, hàng năm Thời báo Kinh tế Việt Nam đều tổ chức diễn đàn, hội thảo ở cả 3 khu vực Bắc - Trung - Nam nhằm tăng cường sự kết nối và tạo không gian tập trung hướng sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách, nhà quản lý, các chuyên gia kinh tế và doanh nhân cùng bàn thảo những vấn đề trọng tâm và thiết yếu của nền kinh tế.

Với chủ đề "Cơ hội đột phá, tăng trưởng kinh doanh" Hội thảo Kinh tế Việt Nam 2018 đã nhận được sự quan tâm tham dự của lãnh đạo Ban Kinh tế Trung ương, lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, lãnh đạo Bộ Công Thương, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam; đại diện lãnh đạo các cục, vụ chuyên trách Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Ngân hàng Nhà nước, cùng các chuyên gia kinh tế và thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng.

“Kinh tế Việt Nam đang bước vào quỹ đạo phát triển mới” - Ảnh 1.

TS. Vũ Đình Hòe, Phó tổng biên tập thường trực Thời báo Kinh tế Việt Nam.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Ngô Văn Tuấn - Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương bày tỏ vui mừng được đồng hành cùng Thời báo Kinh tế Việt Nam trong nhiều năm qua, và năm nay có ý nghĩa to lớn khi đánh dấu 10 năm liên tiếp sự kiện Hội thảo Kinh tế Việt Nam được tổ chức.

Hội thảo đã trở thành một thương hiệu, một điểm đến của những nhà hoạch định chính sách, nhà kinh tế, doanh nghiệp, các cơ quan báo chí, để mọi người cùng nhau nhìn lại tình hình kinh tế trong năm vừa qua, cũng như đánh giá triển vọng kinh tế trong ngắn và trung hạn, thảo luận những vấn đề, thách thức và cả những cơ hội, với mục tiêu chính là giúp các doanh nghiệp chủ động hoạch định chiến lược kinh doanh phù hợp với tình hình thực tế.

Nếu quý vị còn nhớ năm ngoái cũng dịp tháng 3 này, chúng ta đã cùng ngồi đây và thảo luận về tình hình kinh tế Việt Nam năm 2017, mà thời điểm đó tập trung chủ yếu những nút thắt, thách thức to lớn mà nền kinh tế cần vượt qua, khi mà các tổ chức quốc tế lớn như IMF hay WB đều dự báo tốc độ tăng trưởng GDP năm 2017 của Việt Nam chỉ đạt khoảng 6,3%, và thậm chí sau 6 tháng đầu năm 2017 GDP cũng chỉ tăng 6,2% so với cùng kỳ năm 2016.

“Kinh tế Việt Nam đang bước vào quỹ đạo phát triển mới” - Ảnh 2.

Ông Ngô Văn Tuấn - Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương - Ảnh: Việt Tuấn.


Nhưng nền kinh tế đã phục hồi ngoạn mục trong 6 tháng cuối năm. Năm 2017 khép lại với những con số thống kê chính thức rất ấn tượng: đã hoàn thành và hoàn thành vượt mức toàn bộ 13 chỉ tiêu kế hoạch đề ra, trong đó GDP tăng 6,81%, vượt mục tiêu 6,7% và cao nhất kể từ năm 2010 trở lại đây; xếp hạng môi trường kinh doanh của Việt Nam tăng 14 bậc (từ 82 lên vị trí 68/190 nền kinh tế); chỉ số năng lực cạnh tranh tăng 5 bậc (từ 60 lên 55/137 nền kinh tế).

Và mới một vài ngày trước đây, trong chuyến công du chính thức tới New Zealand và Australia, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã vui mừng thông báo tốc độ tăng trưởng GDP ước đạt 7,41% trong quý 1/2018, cao hơn nhiều mức 5,1% cùng kỳ và là mức cao nhất nhiều năm trở lại đây, với lĩnh vực du lịch trong 3 tháng đầu năm nay ước tăng 1,6 lần so với cùng kỳ; thương mại tăng gần 40%, xuất siêu của Việt Nam đạt gần 2 tỷ USD, cao hơn so với cùng kỳ năm 2017.

Có thể nói, chúng ta đang đạt được những dấu ấn khả quan trong tăng trưởng kinh tế. Điều đó là nhờ sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước, sự định hướng chiến lược của Đảng với các Nghị quyết Trung ương 4, 5 (khóa XII) nhằm đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh; thực hiện hiệu quả tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế; hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; cơ cấu lại, đổi mới, nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước; phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Tuy nhiên, như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã lưu ý, chúng ta "không say sưa với thành tích" và "đừng ngủ quên trên vòng nguyệt quế", bởi vì đất nước vẫn đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Hay như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng từng khẳng định "phát triển kinh tế là cuộc đua đường trường. Chúng ta có cơ hội phát triển tốt nhưng khả năng hiện thực đến đâu chính là phụ thuộc vào sự đổi mới sáng tạo, quyết tâm vượt lên chính mình của tất cả chúng ta".

Nhìn toàn cảnh bức tranh phát triển kinh tế của Việt Nam, chúng ta cần thẳng thắn nhìn nhận và thừa nhận những tồn tại, yếu kém cần tập trung giải quyết như tăng trưởng chưa nhanh và bền vững, năng suất lao động chưa cải thiện theo chiều sâu, kinh tế vĩ mô tiềm ẩn nhiều nhân tố bất ổn, thách thức về già hoá dân số, nguy cơ "chưa giàu đã già" và rơi vào bẫy thu nhập trung bình, các vấn đề về môi trường, biến đổi khí hậu và phát triển đảm bảo an ninh năng lượng, vấn đề cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh… Đây là những nút thắt mà nếu có thể giải quyết được, sẽ tạo ra đột phá trong nội lực nền kinh tế, giúp củng cố đà phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam.

Giáo sư Trần Văn Thọ (Đại học Waseda, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ) trong cuốn sách Cú sốc Thời gian và Kinh tế Việt Nam đã nói ông từng nhìn thấy những cơ hội và "mơ" Việt Nam phát triển trở thành một nước công nghiệp tiên tiến.

Đó là khi "làn sóng Việt Nam" dâng cao vào những năm 1975 - thời điểm đó, tại châu Á chỉ có Nhật Bản là nước công nghiệp hiện đại, Hàn Quốc, Thái Lan mới ở giai đoạn đầu của quá trình công nghiệp hóa.

Một dân tộc có truyền thống, có văn hóa và cần cù, ham học; trong thời bình và đất nước thống nhất, dân tộc đó sẽ hòa hợp và chung sức xây dựng quê hương, chắc chắn Việt Nam sẽ phát triển mạnh mẽ.

Và đó là vào những năm 1990 khi Việt Nam mới lập lại quan hệ bình thường với các nước tư bản tiên tiến và các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ quốc tế và Ngân hàng Phát triển châu Á, kéo theo làn sóng đầu tư và hỗ trợ Việt Nam phát triển. Tuy nhiên, vì những lý do cả khách quan và chủ quan, mà chúng ta đã để vuột mất nhiều cơ hội.

Giấc mơ Việt Nam trở thành một nước công nghiệp hiện đại, một con hổ mới của châu Á, còn là giấc mơ của tất cả chúng ta ngồi đây hôm nay và của tất cả dân tộc Việt Nam. Để hiện thực hoá giấc mơ đó, cần sự chung sức đồng lòng của cả hệ thống chính trị, của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta.

Với tinh thần đó, tôi kỳ vọng Hội thảo của chúng ta ngày hôm nay với sự tham gia đông đảo của hơn 500 đại biểu đại diện giới chuyên môn trong nước và quốc tế, các nhà hoạch định chính sách và của đại diện đến từ cộng đồng doanh nghiệp, sẽ đóng góp được nhiều ý tưởng mới có tính khả thi trong thực tiễn tạo sự đột phá mới cho nền kinh tế Việt Nam.

Tận dụng được "sức nóng" phục hồi của kinh tế thế giới

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Văn Hiếu cho biết, trong nhiều năm qua, mục tiêu điều hành lớn nhất của Chính phủ chính là "Giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững".

Với mục tiêu đó, Chính phủ luôn đặt ưu tiên cho các nhiệm vụ cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, tích hợp nhiều giải pháp để tạo một "sân chơi" ngày càng bình đẳng, trong khuôn khổ pháp lý công bằng và minh bạch hơn.

“Kinh tế Việt Nam đang bước vào quỹ đạo phát triển mới” - Ảnh 3.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Văn Hiếu - Ảnh: Việt Tuấn.


Trong phạm vi Hội thảo hôm nay về "Cơ hội đột phá tăng trưởng kinh doanh", tôi rất vinh hạnh được trao đổi với các đồng chí, đồng nghiệp là những người làm chính sách, các chuyên gia, các doanh nghiệp tham dự về một Việt Nam với rất nhiều cơ hội tăng trưởng, trong bối cảnh của những biến động và thách thức bên ngoài và bên trong.

Như quý vị đã biết, kinh tế Việt Nam trong năm 2017 đã có những khởi sắc hết sức tích cực, đặc biệt là trong 2 quý cuối năm, đưa GDP cả năm đạt 6,81%, vượt chỉ tiêu tăng trưởng do Quốc hội đề ra. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì sang năm 2018, tạo cho năm nay một sức bật mạnh mẽ về tăng trưởng ngay từ các tháng đầu năm với dự báo GDP quý 1 tăng trên 7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Không chỉ riêng ở Việt Nam, kinh tế thế giới trong năm 2017 và triển vọng 2018 cũng được đánh giá khả quan, tiếp tục nằm trong chu kỳ phục hồi tích cực. Dự báo trong giai đoạn 2018-2019 có thể đạt tăng trưởng cao hơn năm 2017.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã nâng dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2018-2019 lên 3,9% (tăng 0,2% điểm so với dự báo tháng 10/2017), gần với mức tăng trưởng bình quân 4% trước khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008-2009. Sự khởi sắc của kinh tế toàn cầu chủ yếu nhờ vào chính sách nới lỏng tiền tệ, kích thích nhu cầu và đầu tư ở nhiều nước, đặc biệt là các nền kinh tế lớn.

Trong bối cảnh thuận lợi đó, Việt Nam chúng ta cũng đã có những đối sách kinh tế và ngoại giao phù hợp, nhằm tận dụng được "sức nóng" phục hồi của kinh tế thế giới.

Về kinh tế, Việt Nam tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt cùng với chính sách tài khoá chặt chẽ nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát ở mức thấp, đẩy mạnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng, thúc đẩy tín dụng, từng bước cải thiện môi trường kinh doanh…

Về ngoại giao, Việt Nam chú trọng tăng cường đối thoại hợp tác với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới, đẩy mạnh đàm phán và tham gia ký kết các hiệp định thương mại song phương và đa phương nhằm tiếp tục tạo thị trường, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Những yếu tố đó đã đưa nền kinh tế Việt Nam bước vào "quỹ đạo" phát triển mới với cơ hội và thách thức đan xen, đòi hỏi chúng ta phải chủ động, tích cực hơn nữa để nắm bắt những cơ hội đó, đồng thời luôn chuẩn bị tâm thế, nội lực để đương đầu với những thách thức trong tương tai.

Để nhìn nhận đầy đủ hơn về những cơ hội phát triển từ góc độ của cộng đồng doanh nghiệp, có thể nói những thuận lợi mà Việt Nam có được thể hiện trong những cơ hội hết sức cơ bản, đó là cơ hội về đổi mới chính sách, cơ hội về thị trường và cơ hội về nguồn nhân lực.

Thứ nhất, cơ hội về đổi mới chính sách. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam có 3 trụ cột kinh tế chính đó là: kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và kinh tế FDI.

Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã luôn đánh giá cao vai trò của kinh tế tư nhân và đưa ra những quan điểm chỉ đạo mạnh mẽ nhằm thúc đẩy sự phát triển của khối kinh tế này, với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp nội địa để trở thành đối trọng liên kết của cả 3 khối kinh tế.

Để làm được điều đó, các chỉ đạo của Đảng, Nhà nước luôn tập trung vào cải thiện môi trường kinh doanh, tạo khung khổ pháp lý bình đẳng hơn cho mọi loại hình doanh nghiệp không phân biệt nguồn chủ sở hữu.

Để cụ thể hoá các chủ trương này, Chính phủ đã triển khai mạnh mẽ các giải pháp cụ thể về cải thiện hành lang pháp lý, đơn giản hoá các thủ tục thành lập doanh nghiệp, nộp thuế, thông quan hải quan, bảo vệ cổ đông thiểu số, cắt giảm hàng loạt các điều kiện đầu tư kinh doanh không còn phù hợp…

Đối với hơn 97% doanh nghiệp thuộc đối tượng doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chính phủ đã trình Quốc hội ban hành Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm đưa ra những chính sách ưu đãi cụ thể khuyến khích doanh nghiệp vay vốn, tham gia đầu tư vào khoa học công nghệ, ưu đãi các hoạt động đào tạo nâng cao kỹ năng, xúc tiến tìm kiếm thị trường; ưu đãi cho doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, có quy định hỗ trợ tư vấn và giảm chi phí cho hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Có hiệu lực từ 1/1/2018, đây là bộ luật được cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng sẽ có những tác động tích cực đến niềm tin và sự chủ động của doanh nghiệp khi tham gia vào thị trường.

Trong những năm gần đây, số liệu tăng trưởng doanh nghiệp đã chứng minh sức hấp dẫn của môi trường kinh doanh Việt Nam. Năm 2017 tiếp tục đạt kỷ lục với 126 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng cao so với 2016 là 110 nghìn doanh nghiệp.

Sang quý 1/2018, dự báo số lượng doanh nghiệp 3 tháng đầu năm ước đạt 26,5 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với tỷ trọng vốn trung bình đạt 10,6 tỷ đồng mỗi doanh nghiệp, tăng khá so với cùng kỳ 2017.

Đối với doanh nghiệp FDI, Chính phủ Việt Nam tiếp tục có những cơ chế thuận lợi, tạo sự bình đẳng giữa các doanh nghiệp này với doanh nghiệp trong nước. Song song với đó, Chính phủ có chủ trương đẩy mạnh kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp nước ngoài, hỗ trợ, bổ sung nhau cùng phát triển.

Một trong những bước đi hết sức quan trọng mà chúng ta đang triển khai, đó chính là việc xây dựng và hoàn thiện Luật Đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt mà chúng ta thường gọi ngắn gọn là "Luật đặc khu".

Có thể nói đây là bộ luật hết sức đặc biệt bởi chúng ta đặt ra vấn đề đặc khu kinh tế như một giải pháp sống còn trong việc khai thác, tận dụng các nguồn lực của đất nước với các cơ chế vượt trội, mang tính cạnh tranh với các nước trong khu vực.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng cùng thế giới, chúng ta đang tạo ra sân chơi quốc tế trên chính đất nước mình, buộc tất cả các thành phần kinh tế, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân phải vận động, chuyển dịch mạnh mẽ để thích ứng và tham gia cùng cuộc chơi.

Đối với khối kinh tế nhà nước, Chính phủ Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước, nhưng không triển khai một cách cơ học mà đồng bộ với các giải pháp cốt lõi nhằm nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, tăng cường sự giám sát của nhà nước về hiệu quả đầu tư, tổ chức cơ cấu lại các doanh nghiệp kém hiệu quả.

Về chính sách, Chính phủ đã cho thành lập Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước nhằm tập trung đầu mối, nâng cao hiệu quả quản trị nội bộ doanh nghiệp nhà nước, xây dựng chủ trương, chiến lược đầu tư nguồn vốn nhà nước một cách đồng bộ, minh bạch, dưới sự phối hợp giám sát của các cơ quan quản lý chuyên ngành. Đây chính là một bước nhằm đẩy mạnh hiệu quả, hiệu lực của quản lý nhà nước đối với nguồn lực đầu tư từ khối kinh tế này.

Những đổi mới chính sách cho thấy cơ hội cho các khối kinh tế tham gia vào thị trường đang ngày càng mở rộng và được sự quan tâm, tạo điều kiện của Chính phủ. Đây cũng chính là cơ hội phát triển thứ hai cho doanh nghiệp, đó là thị trường.

Thị trường Việt Nam những năm gần đây có sự phát triển mạnh mẽ dựa vào yếu tố chính sách thuận lợi, một ví dụ là quy định cho phép nhà đầu tư nước ngoài sở hữu 100% doanh nghiệp bán lẻ tại Việt Nam tại Luật Đầu tư 2014.

Trong năm 2017, nghiên cứu của Công ty tư vấn A.T.Kearney đã xếp thị trường Việt Nam là một trong 6 thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất toàn cầu, vượt qua Thái Lan, Indonesia, Philippines. Bên cạnh đó, thị trường Việt Nam không giới hạn trong phạm vi quốc gia mà còn là các thị trường mà Việt Nam cam kết tham gia cùng các đối tác thương mại.

Như quý vị đều đã biết, ngày 8/3 vừa qua, Chính phủ 11 quốc gia đã ký Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương - CPTPP. Theo đánh giá của Ngân hàng thế giới, CPTPP sẽ có tác động tích cực lên tăng trưởng, thương mại và thu nhập, tuy rằng mức độ sẽ khiêm tốn hơn Hiệp định TPP.

Theo kịch bản thông thường (khi không có thay đổi lớn về năng suất), CPTPP sẽ giúp GDP Việt Nam tăng thêm 1,1% vào năm 2030. Trong điều kiện Việt Nam có cải thiện nhiều về năng suất, Hiệp định CPTPP sẽ giúp GDP Việt Nam tăng thêm 3,5%.

Bên cạnh đó, trong năm 2018, Việt Nam tiếp tục thúc đẩy ký hiệp ước thương mại tự do với EU, Thuỵ Sỹ và triển khai đối tác chiến lược với Hà Lan trong lĩnh vực nông nghiệp, cảng biển, dịch vụ hậu cần; Peru ủng hộ thúc đẩy hợp tác dầu khí, viễn thông, du lịch tàu biển…

Cùng với CPTPP và các hiệp định thương mại tự do khác, vị thế của Việt Nam trong hội nhập kinh tế sẽ ngày càng được tăng cường, thị trường Việt Nam sẽ ngày càng hấp dẫn và cạnh tranh hơn, đặt cho chúng ta nhiều bài toán về gia nhập thị trường và khai thác các thị trường một cách có hiệu quả.

Doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp FDI phải cùng tranh thủ cơ hội phát triển này để đẩy mạnh đầu tư vào sản xuất kinh doanh, tạo ra những sản phẩm thế mạnh, thiết lập cơ chế gắn kết, hỗ trợ lẫn nhau cùng tham gia trong chuỗi giá trị toàn cầu, tận dụng tối đa các nguồn lực và các lợi thế hiện có.

Một trong những thế mạnh phát triển tiếp theo của Việt Nam chính là nguồn nhân lực. Việt Nam trong nhiều năm có tỷ lệ dân số vàng, số người trong độ tuổi lao động hiện nay là 55 triệu người, tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp và nhu cầu lao động, đặc biệt lao động chất lượng cao không ngừng tăng để đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh tế.

Đối với nguồn lực lao động hiện nay, điểm lợi thế của người Việt trẻ đó là trình độ tiếp cận công nghệ thông tin cao, nhanh nhạy, dễ thích ứng với những điểm mới của công nghệ, có nhiều cơ hội học hỏi, đào tạo, nâng cao tay nghề. Hiện nay, 53% dân số Việt Nam đã tiếp cận với Internet, cao hơn mức trung bình của thế giới là 48%.

Tại Việt Nam, số lượng người sử dụng Internet tăng bình quân 16% một năm. Đây cũng là điểm hết sức thuận lợi để Việt Nam có thể tham gia và bắt kịp về thương mại điện tử, quản lý và phân tích dữ liệu lớn, thiết lập các nền tảng kết nối trong cung ứng dịch vụ, giao dịch, trao đổi, tạo tiền đề cho sự tiếp cận sâu hơn vào tri thức khoa học công nghệ hiện nay.

“Kinh tế Việt Nam đang bước vào quỹ đạo phát triển mới” - Ảnh 4.

Ảnh: Việt Tuấn.


Có thể nói Việt Nam đang hội tụ nhiều lợi thế và cơ hội cho một tương lai phát triển ổn định và thịnh vượng. Chính phủ Việt Nam luôn đặt trọng tâm vào các quyết sách nhằm "kiến tạo" những cơ hội bình đẳng cho mọi loại hình doanh nghiệp, đồng thời đặt nhiệm vụ của một Chính phủ "phục vụ", luôn hành động vì lợi ích chung người dân và cộng đồng.

Chính phủ Việt Nam cũng đánh giá đầy đủ những thách thức lớn trước mắt, đó là: sự tham gia sâu rộng vào thị trường thế giới thông qua các hiệp định thương mại đòi hỏi Việt Nam phải có lộ trình cải cách toàn diện, quyết liệt, phải kịp thời nâng cao trình độ, năng suất lao động để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Bên cạnh đó, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; kinh tế thế giới dự báo tăng trưởng cao hơn năm 2017 nhưng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc Hoa kỳ và các quốc gia, đối tác lớn thay đổi chính sách theo hướng tăng lãi suất, gia tăng bảo hộ và giảm thuế để thu hút đầu tư về nước sẽ tạo những tác động tiêu cực đến nguồn vốn đầu tư.

Rủi ro lạm phát tăng cao trước những biến động giá năng lượng, hàng hóa cơ bản trên thế giới. Nhu cầu chi đầu tư cơ sở hạ tầng rất lớn trong khi hiệu quả đầu tư chưa được giám sát, bảo đảm.

Tính ổn định, bền vững và khả năng chống chịu của nền kinh tế, của các ngành, lĩnh vực, của cộng đồng doanh nghiệp còn hạn chế trong bối cảnh thế giới ngày càng biến động phức tạp, khó lường, cạnh tranh ngày càng gay gắt dưới tác động mạnh mẽ của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Để hạn chế tác động của những thách thức này, Chính phủ Việt Nam luôn đặt mục tiêu xuyên suốt trong chỉ đạo điều hành là: "kiên quyết, kiên trì giữ ổn định kinh tế vĩ mô, không tăng trưởng bằng mọi giá".

Chính phủ xác định sẽ sử dụng linh hoạt các công cụ chính sách để ứng phó kịp thời với những biến động, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời luôn đổi mới sáng tạo, cải thiện mạnh mẽ môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, đưa nền kinh tế nước ta vững bước trên con đường phát triển nhanh và bền vững.

Thời cơ và thách thức luôn song hành. Tôi rất vui mừng được gặp và trao đổi với quý vị ngồi đây để cùng nhìn nhận đánh giá thời cơ mà chúng ta đang có cũng như những thách thức đang chờ đón. Mong rằng chúng ta sẽ luôn tích cực, chủ động nắm bắt cơ hội, đồng thời bản lĩnh, sáng suốt đương đầu với những thách thức sẽ tới!.

“Kinh tế Việt Nam đang bước vào quỹ đạo phát triển mới” - Ảnh 5.

Ảnh: Việt Tuấn.

Phiên thảo luận: Những chính sách kinh tế đột phá

Phiên thảo luận thứ nhất có sự tham gia của TS. Vũ Viết Ngoạn, Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng; Ông Trần Thanh Hải, Phó cục trưởng Cục xuất nhập khẩu Bộ Công Thương; TS. Trần Du Lịch - thành viên tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng; Ông Warrick Cleine - Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH KPMG Việt Nam.

Điều hành phiên thảo luận đầu tiên về những chính sách kinh tế đột phá, TS. Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) hỏi các vị diễn giả nếu chỉ dùng 1 từ để nói về kinh tế Việt Nam 2017 thì các vị dùng từ nào.

“Kinh tế Việt Nam đang bước vào quỹ đạo phát triển mới” - Ảnh 6.

Ông Trần Du Lịch và ông Vũ Tiến Lộc - Ảnh: Việt Tuấn.

Ông Trần Du Lịch - thành viên tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng:

Diễn đàn kinh tế lần này là lần thứ 11 kể từ năm 2008, thời điểm trước đây diễn đàn tập trung theo hướng làm sao cho nền kinh tế Việt Nam ít xấu nhất, hiện nay là theo hướng làm sao cho tốt nhất. Năm 2017 sang 2018, nói về kinh tế Việt Nam, tôi xin nói từ "hy vọng chuyển hướng", vì khi nghiên cứu kinh tế Việt Nam từ 2001 đến 2015 thì kinh tế 5 năm sau tăng trưởng kém hơn năm trước, còn từ 2017 mới có hy vọng đi lên dần.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương:

Bộ Công Thương đánh giá năm 2017 là năm bứt phá vì cả Chính phủ và doanh nghiệp có sự chuyển biến mạnh mẽ. Chính phủ có quyết tâm hành động có biện pháp hỗ trợ hiệu quả cho doanh nghiệp. Về phía doanh nghiệp, năm 2017 là năm có thành tích ngoạn mục cho thấy tăng trưởng vượt bật của doanh nghiệp.

TS. Vũ Viết Ngoạn, thành viên tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng: Từ khóa "Chính phủ đã tạo niềm tin cho nhà đầu tư". Năm 2018, tôi thấy cơ hội và thách thức đan xen.

Về cơ hội, năm 2018, kinh tế thế giới chuyển động tích cực hơn năm 2017. Theo tôi có được tín hiệu tích cực từ những nguyên nhân sau, đó là Nhật Bản sau 2 thập kỷ trì trệ đã có dấu hiệu tăng trưởng trở lại trong 2 năm qua.

Còn Trung Quốc, trước kia nhiều nhà kinh tế đã lo ngại về "quả bóng nợ" của nước này, nhưng giờ đây không còn lo lắng đó khi GDP của Trung Quốc năm 2017 đã tăng trên 6,5%.

Mỹ sau khi có chính sách giảm thuế sẽ tác động đến nền kinh tế thế giới.

Khía cạnh trong nước, năm 2017 lòng tin của nhà đầu tư trong nước rất tích cực và tiếp tục được củng cố trong năm 2018. Dự báo tăng trưởng năm 2018 tích cực.

“Kinh tế Việt Nam đang bước vào quỹ đạo phát triển mới” - Ảnh 7.

Ông Vũ Viết Ngoạn - Ảnh: Việt Tuấn.

Lạm phát năm 2018 có thể tăng hơn năm 2017 nhưng vẫn ở trong phạm vi kiểm soát tốt. Vì giá cả thế giới sẽ tăng cao hơn năm 2017, nhưng theo đánh giá của tôi vẫn trong phạm vi tăng thấp. Nguyên nhân giá dầu lửa sẽ quanh mức 60 USD, thấp hơn mức trước đó là 65 USD. Tiếp đến là yếu tố công nghệ sẽ tác động đến sự giảm giá, điều này cũng giúp việc giá dầu đá phiến đang thấp. Mỹ đã tuyên bố không còn tích lũy đầu lửa như trước và trở thành nước xuất khẩu dầu.

Động lực tăng trưởng vẫn là những nền kinh tế mới nổi. Tác động tới giá cả trước đây từ Trung Quốc nay giảm. Tiếp đó là tiến bộ công nghệ giúp chi phí giá thành sản xuất giảm. Mỹ dự báo lạm phát chỉ 2%, EU với chính sách tiền tệ cắt giảm chậm và dự báo lạm phát 2%. Nhật Bản tiếp tục chính sách nới lỏng.

Giá hàng hóa thế giới sẽ tiếp tục ảnh hưởng tới giá cả hàng hóa tại Việt Nam.

Trong đó, thị trường tài chính thế giới cũng tác động tới thị trường tài chính Việt Nam

Lĩnh vực bất động sản đã khởi sắc, phần nào giúp cho sản xuất nguyên vật liệu xấy dựng tăng trưởng. Nhưng phấn khích quá sẽ dẫn đến đột biến trong ngắn hạn.

Năm 2018 Việt Nam vẫn có nhiều cơ hội tốt, cán cân vãng lãi có khả năng thặng dư. Đây là năm có nhiều tín hiệu tích cực hơn năm 2017.

Lo lắng trung hạn, nhất là năm 2019 nhiều dự báo kinh tế thế giới sẽ xuống đáy và sẽ ảnh hưởng tới Việt Nam. Chúng ta phải chuẩn bị chung cho trung hạn.

Bình luận sau phát biểu của TS Vũ Viết Ngoạn, ông Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh dù lạc quan về 2018 song sự cẩn trọng vẫn rất cần thiết.

“Kinh tế Việt Nam đang bước vào quỹ đạo phát triển mới” - Ảnh 8.

Ông Vũ Tiến Lộc và ông Vũ Viết Ngoạn - Ảnh: Việt Tuấn.

Khái quát lại từ phát biểu của các vị diễn giả, đó là những cụm từ: Niềm tin, động lực, hy vọng và chuyển hướng, cơ hội và bứt phá. Niềm tin, cơ hội lớn hơn, vậy làm sao để tận dụng được trong năm 2018, ông Lộc nhấn mạnh.

Câu hỏi tiếp theo TS Vũ Tiến Lộc dành cho ông Vũ Viết Ngoạn và TS Trần Du Lịch là nghị quyết tháng 2 của Chính phủ nêu mục tiêu tiếp tục giảm lãi suất, theo hai ông khả năng này có khả thi không trong bối cảnh FED sẽ tăng lãi suất, và trong bối cảnh đó thì dự báo biến động tỷ giá thế nào?

Trần Du Lịch thành viên tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng:

Năm 2018, theo những dự báo đến thời điểm này, quý 1 tăng trưởng trên 7,1%, năm 2018 hy vọng chuyển hướng và tôi tin nền kinh tế đang chuyển hướng. Vấn đề kinh tế Việt Nam tùy thuộc vào trong nước là lớn nhất. Về chính sách, Chính phủ cần tập trung môi trường pháp lý an toàn, minh bạch, tạo niềm tin cho doanh nghiệp. Về giảm lãi suất, thực tế nền kinh tế Việt Nam kinh doanh trên vay nợ, nhà nước muốn đầu tư phải đi vay trái phiếu, doanh nghiệp phải vay ngân hàng.

Muốn giảm lãi suất ngân hàng phát triển cho vay thì phải tăng tái chiết khấu, tăng cho vay, Ngân hàng không để xảy ra lạm phát. Năm 2017, lãi suất đã giảm ở mức độ, năm 2018 nếu không giảm được thì giữ mức như 2017 là tương đối tốt. Doanh nghiệp nên cơ cấu lại tài chính doanh nghiệp để giảm tỷ lệ vay, tôi hy vọng năm nay có thể giảm lãi suất chút đỉnh.

Năm 2018, doanh nghiệp an tâm vì không có biến động tỷ giá, điều cần thiết là Chính phủ cần tạo môi trường pháp lý yên ổn.

Sau nhận định của TS Trần Du Lịch, TS. Vũ Viết Ngoạn cho rằng hai biến số lãi suất và tỷ giá là khó nhất với 2018.

Nhấn mạnh dự báo là câu chuyện rất khó, ông Ngoạn cũng trao đổi khá cởi mở.

Về lãi suất, ông Ngoạn nhấn mạnh đến sức ép lạm phát, dự báo lạm phát 2018 có sức ép hiều hơn 2017 nhưng vẫn kiểm soát tốt. Năm nay điều kiện giảm lãi suất so với 2017 khó khăn hơn, ngoài yếu tố sức ép lạm phát còn có lãi suất USD có xu hướng tăng hơn mà chính sách tiền tệ của Việt Nam là đa mục tiêu, phải quan tâm rất nhiều cho ổn định tỷ giá, giữ chênh lệch ở mức độ hợp lý để thu hút dân gửi tiết kiệm VND.

Yếu tố tiếp theo được ông Ngoạn nhắc đến là hệ thống ngân hàng còn nhiều khó khăn nên vẫn cần giữ chênh lệch đầu vào - đầu ra hợp lý để có mức lợi nhuận hợp lý có dự phòng trang trải nợ xấu.

Nếu giảm được lãi suất thì chỉ có cách hạ lãi suất huy động, nhưng có hạ được không còn phụ thuộc vào việc này có làm thay đổi nguồn huy động của ngân hàng hay không? dân có chuyển kênh đầu tư hay không.

Ngoài ra còn có yếu tố khác là tình hình kết quả kinh doanh của các ngân hàng thương mại, một số còn khó khăn nên thanh khoản khó khăn vẫn là thách thức. Hiện nay còn có tình trạng một số ngân hàng lãi suất huy đ&#



Tin mới nhất
TIn nhiều người đọc

Lên đầu trang

Đặt làm trang chủ

Báo chí nói gì về
tintaichinh.vn